پیامبر اکرم (صلّی الله علیه و آله و سلم): براى شهادت حسین (علیه السلام)، حرارت و گرمایى در دلهاى مؤمنان است که هرگز سرد و خاموش نمى‌شود.

در روایات

از كجا بدانيم كه آقا امام زمان هست؟

از كجا بدانيم كه آقا امام زمان هست؟

پاسخ: 

يكي از اصول اساسي مكتب تشيع،‌ اين است كه جهان هستي و زمين هرگز بي امام نخواهد بود. چه آن كه بدون وجود امام و خليفه الهي و واسطه فيض، جريان فيض الهي در قلمرو تكوين و تشريع امكان ندارد. و حيات و بقاء آن در اين عالم وجود ظلّي دارد و فقط در سايه وجود مقدّس امام در هر عصر امكان پذير خواهد بود. اين مسأله به قدري حائز اهميّت است كه امام صادق ـ عليه السلام ـ فرمود: اگر تنها دو نفر انسان داشته باشيم يكي از آن دو امام خواهد بود و آخرين كسي كه مي ميرد امام است.(1) 

مبناي اين اصل امور ذيل اند:

الف) امام واسطه فيض تكوين استاگر امام نباشد، فيض هستي قطع شده جهان هستي فرو مي پاشد. محمد بن فضيل مي گويد از حضرت رضا ـ عليه السلام ـ پرسيدم آيا روزي روي زمين بي امام خواهد بود؟ فرمود: نه، گفتم از امام صادق ـ‌ عليه السلام ـ روايت شده كه اگر روي زمين بي امام باشد، زمين يا بندگان مورد خشم خداوند قرار مي گيرد. فرمود: نه اصلاً زميني و بشري نمي ماند، همه از بين مي رفتند.(2)

از اين رو بي وجود امام ـ عليه السلام ـ و حجت الهي، كائنات بي امداد فيض الهي خواهند بود و بدون اين امداد همه چيز عدم محض خواهند بود.

ب) امام مخاطب و حامل قرآن و الهام استچون قرآن كتاب هميشگي و زنده انسان ها است، پس مخاطب حقيقي آن نيز بايد هميشه وجود داشته باشد و اين مخاطب حقيقي كه قلب و روحش بستر و جايگاه وحي است، بعد از پيامبر اكرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ جز ائمه و امام نمي تواند باشد.

جريان زنده و مستمر و بقاي استمرار قرآن و شب با بركت قدر جز با پذيرش وجود كسي كه حامل و مهبط و مخاطب آن ها باشد، قابل تصور نيست و چنين شخصي همان امام زمان خويش است.

ج) امام واسطه دائمي و عامل دوام فيض معرفت استچنان كه خداوند متعال كه فيّاض مطلق است، هرگز فيض هستي را دريغ نمي دارد فيض معرفت را هم دريغ نخواهد داشت، بنابراين استمرار و دوام فيض معرفت، مستلزم آن است كه در هر عصري، كسي كه از بالاترين درجه كمالات بهره مند است، گيرنده و واسطه اين امر باشد و اين واسطه همان وجود مقدس امام ـ عليه السلام ـ در هر عصري است.(3)

بر اين اساس وجود امام در هر زماني لازم است اما از آنجا كه بنابر دلايل موثق و شواهد قطعي تاريخي يازده امام از اين جهان رخت بر بسته اند، و بنا بر دلائل معتبر و مستند تاريخي امام دوازدهم ـ عليه السلام ـ پا به عرصه وجود نهاده است، حضور و وجود آن بزرگوار و استمرارش لازم و ضروري است اگرچه در پرده غيبت باشد.

پس آفرينش انسانِ مكلف و بقاء نظام هستي در روي زمين بدون وجود انسان كامل كه مظهر و واسطه فيض الهي است معنا ندارد و اين است معناي كلام امير المؤمنين ـ عليه السلام ـ كه فرمود: زمين هيچگاه از حجّت خالي نمي ماند، حجت خدا يا ظاهر و آشكار است و يا خائف و پنهان،‌ تا حجت ها و برهان هاي خدا باطل نگردد.(4) از اين رو همواره بايد انسان كامل در زمين وجود داشته باشد و از آنجا كه شرايط جهان به جائي رسيد كه حاكمان و مردمان، حضور امام معصوم درجامعه را بر نتافتند تنها راه وجود انسان كامل و استمرار فيض و كشته نشدن ولي، و نيز علل ديگري كه بر ما پوشيده است، غيبت او بود تا زماني كه زمينه ظهور آن بزرگوار فراهم گردد.

علّامه طباطبائي(ره) در اين باره مي گويد: براي هر انساني يك حجّت بايد باشد زيرا خلقت او بدون غايت نمي شود و اگر حجت نباشد، يعني غايت ندارد، و صدور چنين فعلي از خداوند متعال محال است، بنابراين، بازگشت اين مسأله به اين است كه فعل خداوند متعال غايت مي خواهد.

به عبارت ديگر: عالم انساني كه خلقت انسان است داراي كمال خاصي است كه بايد به آن كمال هدايت شود، و هدايت حجت (هادي) مي خواهد. و اگر حجت (امام) از بين برود (و يا نباشد) بايد غايت از بين برود، و اگر غايت از بين برود. فعل خدا (خلقت) بي غايت مي شود و لغويت در خلقت لازم مي آيد و صدور چنين امري از خداي (حكيم) محال است. خداوند متعال مي فرمايد:(5) ما آسمان و زمين و موجودات ميان آن دو را جز به حق و هدف دار نيافريديم.(6) 

بنابراين گذشته از ادله نقلي و روايات معتبر و فراواني كه از رسول خدا ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ و ائمه اطهار ـ عليهم السلام ـ دلالت صريح بر وجود امام زمان و استمرار وجود مقدس آن بزرگوار در تمام اعصار دارد ادله عقلي و وجداني كه به گوشه اي از آن اشاره گرديد ضرورت وجود و استمرار وجود مقدس امام زمان ـ عليه السلام ـ را به اثبات مي رسانند.

 

پاورقی:

 

1. محمد بن يعقوب کليني، اصول كافي،ج1، ترجمه حاج سيد جواد مصطفوي، ح457.

2. همان: ح452.

3. يثربي، سيد يحيي، فلسفه امامت، ص112ـ127.

4. اصول كافي، همان، ج1، باب ان الارض لا تخلو من حجة.

5. در محضر علامه طباطبائي، ص88ـ89،محمد حسین رخشاد.

6. حجر : 85.

 

%ب ظ، %08 %703 %1395 ساعت %15:%مرداد

سخنان امام سجاد (ع) درخصوص امام زمان (ع)

امام سجاد (علیه السلام) علاوه بر دعاهایی که درباره حضرت مهدی (عجل الله تعالی فرجه) دارد، کلمات و سخنان زیبایی نیز، درباره مسائل مربوط به آن حضرت، بیان نموده است که این امر نشان از اهمیت قضیه امام زمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف) در منظر اهل‌بیت (علیهم السلام) دارد. امام سجاد (علیه السلام) در موضوعات گونانون پیرامون مسئله امام زمان (عجل الله تعالی فرجه) سخن گفته است.

حضرت امام سجاد (علیه السلام) در خصوص خالی نبودن زمین از حجت خدا، فرمود: «لاتَخْلُو الاَرْضُ الی اَن تَقُومَ السّاعَةُ مِن حُجَّة وَ لَولا ذلِکَ لَم یُعْبَدِ الله.[1] زمین تا روز قیامت خالی از حجت نیست، و اگر حجت الهی نبود، خدا پرستیده نمی­‌شد.»

از حضرت در مورد غائب بودن امام زمان (عجل الله تعالی فرجه) سؤال شد که حضرت امام سجاد (علیه السلام) فرمودند: «القائِمُ مِنّا یَخفی عَلی النّاسِ وِلادَتُهُ حتّی یَقُولُوا: لَم یُولَد بَعدُ، لِیَخْرُجَ حینَ یَخْرُجُ وَ لَیْسَ لِاحد فی عُنُقِهِ بَیْعَةً.[2] قائم ما، ولادتش از مردم مخفی می­‌شود، تا جایی که می­‌گویند: هنوز متولد نشده است. تا هنگامی‌که ظهور می­‌کند، بیعت کسی در گردن او نباشد.»

هم‌چنین درباره مخفی بودن مکان آن حضرت فرمودند: «لا یَطَّلِعُ عَلی مَوضِعِهِ اَحَدٌ مِن وَلِیٍّ وَلاغَیرِهِ اِلّا الَّذی یَلی اَمرَهُ.[3] هیچ کس از دوست و غیر دوست از اقامت‌گاه او مطّلع نمی­‌شود، به‌جز کسی‌که متصدّی خدمت‌گزاری اوست.»

حضرت امام سجاد (علیه السلام) در ارتباط با چگونگی غیبت امام زمان (عجل الله تعالی فرجه) فرمودند: «اِنَّ لِلقائِمِ مِنّا غَیبَتینِ: اِحداهُما اَطولُ مِنَ الاُخری. اَمّا الاُولی فَسِتَّة اَیّامٍ وَ سِتَّةَ اَشْهُر وَ سِتَّ سَنَواتٍ وَ اَمّا الْاُخری فَیَطُولُ اَمَدُها حَتّی یَخرَجَ مِن هذَا الامرِ اَکثَرُ مَن یَقُولُ بِهِ، فَلا یَثبُتُ عَلَیْهِ الاّ مَن قَوِیَ یَقِینُهُ وَ صَحَّت مَعرِفَتُهُ وَ لَم یَجِد فی نَفسِهِ حَرَجاً مِمّا قَضَینا وَ سَلَّمَ لَنا اَهْلَ البَیتِ.[4] برای قائم ما دو غیبت است که یکی از آن‌ها طولانی‌تر از دیگری است. اما اولی شش سال و شش ماه و شش روز طول می‌کشد و اما دومی به‌قدری طول می‌کشد که بیشتر کسانی‌که به غیبت او ایمان داشتند، از اعتقاد خود بر می­‌گردند. فقط کسانی بر اعتقاد خود استوار می‌­مانند که یقین محکم و شناخت صحیح داشته باشند و سخنان ما بر آن‌ها گران نباشد و تسلیم ما اهل‌بیت باشند.»

امام زین‌العابدین (علیه السلام) در خصوص فتنه‌های آخر الزمان، به شخصی به نام اباخالد فرمود: «یا اباخالد لَتأتِیَنَّ فِتَنٌ کَقِطَعِ اللَّیلِ المُظلِمِ لایَنجُو الاّ مَن أَخَذَ اللهُ مِیثاقَهُ اولئکَ مَصابیحُ الهُدی وَ یَنابِیعُ العِلْم یُنجِیهِمُ اللهُ مِن کُلِّ فِتنَةٍ مُظلِمَةٍ.[5] ای اباخالد! به‌راستی در دوران غیبت، فتنه­‌هایی هم‌چون قطعه‌های شب تار هجوم می­‌آورد که از آن جز کسانی‌که خدا از آن‌ها پیمان گرفته، رهایی نمی­‌یابد، همان‌ها چراغ‌های هدایت و سرچشمه علمند، که خداوند آن‌ها را از هر فتنه تاریک نجات می­‌بخشد.»

امام (علیه السلام) در روایتی دیگر در مورد فتنه‌های آخر الزمان فرمودند: «مَن ثَبَّتَ عَلی وِلایَتِنا فی غَیبَةِ قائِمِنا أَعطاهُ اللهُ اَجرَ اَلفَ شَهیدٍ مِثلِ شُهداءِ بَدرٍ وَ اُحُدٍ.[6] کسی‌که در زمان غیبت قائم ما، بر ولایت ما ثابت و استوار بماند، خداوند به او پاداش هزار شهید مثل شهیدان بدر و احد عطا می­‌فرماید.»

آن‌چه که از روایات بر می‌آید برای انتظار حضرت مهدی (علیه السلام)، آثار گران‌بهایی وجود دارد. امام سجاد (علیه السلام) در این خصوص فرمودند: «اِنتِظارُ الفَرَجِ مِن أَعظَمِ العَمَلِ.[7] انتظار فرج از برترین اعمال است.»

همچنین فرمودند: «اهل زمان غیبت، که قائل به امامت او و منتظر ظهور او باشند، برتر از مردمان هر زمان دیگر می‌­باشند، زیرا خدای تبارک و تعالی به آن‌ها آن قدر عقل، فهم و شناخت عطا فرموده است که غیبت امام در پیش آن‌ها چون زمان حضور شده است. خداوند اهل آن زمان را همانند مجاهدانی قرار داده که در محضر رسول اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) شمشیر بزنند، آن‌ها مخلصان حقیقی و شیعیان واقعی و دعوت کنندگان به دین خدا در آشکار و نهان می­‌باشند.»[8]

 

پی‌نوشت:

 

[1]. بحارالانوار، علامه مجلسی، داراحیاء التراث، بیروت: ج52، ص92

[2]. همان، ج51، ص135

منتخب الاثر، آیت الله گلپایگانی، مؤسسة الوفاء، بیروت: ص172

[3]. بحارالانوار، علامه مجلسی، داراحیاء التراث، بیروت: ج52، ص153 و  ج53، ص324

[4]. همان، ج51، ص134

کمال الدین و تمام النعمة، شیخ صدوق، مؤسسه نشر اسلامی، قم: ص323

[5]. بحارالانوار، علامه مجلسی، داراحیاء التراث، بیروت: ج51، ص135

[6]. همان، ج52، ص390

[7]. منتخب الاثر،آیت الله گلپایگانی، مؤسسة الوفاء، بیروت: ص244

[8]. بحارالانوار،علامه مجلسی، داراحیاء التراث، بیروت: ج 52، ص 122

منتخب الاثر، آیت الله گلپایگانی، مؤسسة الوفاء، بیروت: ص 244.

%ب ظ، %20 %938 %1395 ساعت %21:%تیر

امدادهای الهی هنگام ظهور

خداوند در مقابله حق و باطل، جانب جریان حق را نگه می‌دارد و از آن دفاع می‌کند، و این دفاع خداوند گاهی از طریق نیروهای پنهان و امدادهای غیبی صورت می‌گیرد. البته در بزرگ‌ترین و وسیع‌ترین رویارویی حق با باطل و انقلابی که در راستای اهداف انبیاء، در نظام هستی رخ خواهد داد، این سنت الهی «امداد غیبی» بیش از پیش جلوه خواهد کرد. اگر چه اساس قیام حضرت مهدی (عجل الله تعالی فرجه الشریف) بر امور طبیعی است، ولی به اقتضای عظمت و گستردگی آن قیام جهانی، خداوند تبارک و تعالی نیز برخی از نیروهای غیبی و فوق طبیعی را در اختیار آن حضرت قرار خواهد داد تا موجبات پیروزی ایشان، هر چه بهتر فراهم آید. از روایات می‌توان موارد بسیاری را به‌عنوان امدادهای غیبی و الهی استخراج کرد، که در ذیل فقط دو مورد را از کتب شیعه و سنی اشاره می‌کنیم:

1- ایجاد ترس و وحشت درقلوب دشمنان

«سَنُلْقِي فِي قُلُوبِ الَّذِينَ كَفَرُوا الرُّعْبَ‏ بِما أَشْرَكُوا بِاللَّهِ ما لَمْ يُنَزِّلْ بِهِ سُلْطانا وَ مَأْواهُمُ النَّارُ وَ بِئْسَ مَثْوَى الظَّالِمِين.[آل عمران/151] به زودى در دل‌هاى كافران، به‌خاطر اين‌كه بدون دليل، چيزهايى را براى خدا همتا قرار دادند، رعب و ترس مى‏‌افكنيم؛ و جايگاه آن‌ها، آتش است؛ و چه بد جايگاهى است جايگاه ستمكاران.»

خدای جهان آفرین در قیام جهانی حضرت مهدی (علیه السلام) ترس و دلهره را بر قلب کافران و مشرکان و ستمگران حق‌ستیز خواهد افکند و آنان قدرت تصمیم‌گیری و مخالفت را به‌کلی از دست می‌دهند.

نعمانی به سند خود ازامام صادق (علیه السلام) نقل کرده که فرمود: «خداوند عزوجل امر کرد تا درباره آن عجله نکنی، تا این‌که او «مهدی (صلوات الله علیه)» را به سه لشکر تایید نماید، فرشتگان، مومنان و وحشت.»[1]

امام باقر (علیه السلام) در این‌باره فرمود: «قائم ما با ترس یاری می‌شود، و به نصرت تایید می‌گردد. زمین برای او در نوردیده شود و گنج‌های خود را ظاهر می‌سازد، و سلطنتش شرق و غرب عالم را فرا گیرد و خدای تعالی به‌واسطه او دینش را، بر همه ادیان چیره گرداند، گرچه مشرکان را ناخوش آید.»[2]

2-تایید و یاری او توسط فرشتگان

قندوزی حنفی از کتاب «اسعاف الراغبین» نقل کرده که در روایات  فراوان آمده است، هنگام ظهور بالای سر حضرت فرشته‌ای ندا می‌دهد: «این خلیفه خداست، او را متابعت و پیروی کنید، همانا خداوند متعال، او را با سه هزار فرشته، یاری خواهد کرد.[3]

نشسته‌ام هنـــوز به انتظــــــــار تو               به انتظار فصل روشن بهار تو  

قسم به عصر عشق به صبح آشکار              فقط تویی امید این دلای بی‌قرار  

صدا زدم تو رو  تو  اوج  بی کسی              خودت به داد این دل شکسته می‌رسی

به  ندبه‌ها  قسم غریب و خسته‌ام               ببخش اگر که عهد عشق را شکسته‌ام   

تو حاضری همیشه اون‌که غایبه منم               منم که دم از انتظار و عشق می‌زنم

همیشه منتظر نشسته‌ام برای تو               ولی نایستاده‌ام دمی به پای تو

یا صاحب الزمان یا صاحب الزمان              یا صاحب الزمان الغوث و الامان

 

پی‌نوشت:

 

[1]. محمد بن ابراهيم‏ ابن أبي زينب، الغيبة للنعماني‏، محقق:علی اکبرغفاری، نشرصدوق، تهران، 1397ق، ص198، ح9« حَتَّى يُؤَيِّدَهُ اللَّهُ بِثَلَاثَةِ أَجْنَادٍ الْمَلَائِكَةِ وَ الْمُؤْمِنِينَ وَ الرُّعْبِ وَ خُرُوجُهُ ع كَخُرُوجِ رَسُولِ اللَّهِ»

[2]. ابن بابويه، محمد بن على‏ ابن بابویه، كمال الدين و تمام النعمة، محقق: علی اکبر غفاری، نشر اسلامیه، تهران، 1395ق، ج1، ص330، ح16«القائم منا منصور بالرعب مؤید بالنصر تطوی له الارض و تظهر له کنوزه و یبلغ سلطانه المشرق والمغرب»

[3]. شيخ سليمان بن إبراهيم القندوزي الحنفي، ینابیع الموده لذوی القربی، تحقيق: سيد علي جمال أشرف الحسيني،نشر دارالاسوه، 1416ق، ج3ص343باب الخامس والثمانون فی ایراد بعض مافی کتاب اسعاف الراغبین «وجاء في روايات: انه عند ظهوره ينادي فوق رأسه ملك : هذا المهدي خليفة الله فاتبعوه. فيذعن له الناس ويشربون حبه، وانه يملك الأرض شرقهاوغربها ، وأن الله تعالى يمده بثلاثة آلاف من الملائكة»

%ب ظ، %08 %852 %1395 ساعت %19:%تیر

جانشین امام زمان (عج) عالم است یا صوفی؟

در مورد جانشینی امام زمان عج الله تعالی فرجه الشریف اخبار متعددی آمده است. از جمله آن اخبار است: في حديث عن ابي محمد العسكري: فأمّا من كان من الفقهاء صائنا لنفسه‏، حافظا لدينه، مخالفا على هواه، مطيعا لأمر مولاه، فللعوام أن يقلّدوه، و ذلك لا يكون الّا بعض فقهاء الشّيعة لا كلّهم ... الخبر. از امام حسن عسكرى (ع) نقل شده كه فرمود: از ميان فقيهان، هر كه خويشتن دار و نگهبان دينش باشد و با هواى خود مخالفت نمايد و فرمان مولايش را اطاعت كند، عموم مردم بايد از او تقليد كنند. اين دسته، برخى از فقهاى شيعه هستند نه همه آنان ...[1] و نیز در خبر دیگر از وجود مقدس امام زمان عج الله تعالی فرجه الشریف در مورد حوادث جدیدی که برای مردم پیش می آید، امده است: عن المهدي عليه السّلام: و امّا الحوادث الواقعة فارجعوا فيها الى رواة حديثنا فانّهم حجّتي عليكم و انا حجّة اللَّه عليهم. از حضرت مهدى (ع) نقل شده است: در حوادثى كه پيش مى‏آيد، به راويان احاديث ما مراجعه كنيد، زيرا آنان حجّت من بر شما، و من حجّت خدا بر ايشانم.[2]

 از این دو خبر اینگونه برداشت می شود که در زمان غیبت باید اولا به علماء رجوع شود، ثانیا نه همه جور عالمی، بلکه علمایی که صفات خاصی برای آنها ذکر شده است، ثالثا بر عموم مردمی که توانایی تمییز اخبار و احکام را ندارند واجب است که از اینگونه علماء تبعیت کنند.

 اما اینکه صوفیه می گویند در زمان غیبت امام زمان عج الله تعالی فرجه الشریف باید در امر باطن باید به ما مراجعه کرد و در امور ظاهری به علماء مراجعت نمود را هیچ دلیلی ثابت نکرده، بلکه این کلام از جانب صوفیه  صرفا ادعایی است واهی که در هیچ خبری به آن اشاره ای ولو گذرا نشده است. اگر چنین امری از سوی ائمه علیهم السلام، خصوصا امام زمان عج الله تعالی فرجه الشریف آمده است، چرا همانگونه که حضرتش دستور به تبعیت از علماء داده اند، دستور به تبعیت از اقطاب را بیان نفرموده اند؟

و اگر سوال شود منظور از علماء همان عرفا هستند، این کلام بدون وجه و باطل است چرا که در افواه مردم و خود صوفیه، واژه صوفی غیر از عالم و عالم غیر از صوفی است و اساسا این دو واژه از هم جدا هستند، درنتیجه تبعیت از عالم غیر از تبعیت از صوفی است و ادعای ایشان در جانشینی از امام معصوم علیه السلام بی دلیل و کذب است. 

منابع:

1-الوسائل 18/ 95؛ الاحتجاج 2/ 263

2- البحار 53/ 181؛ كمال الدين و تمام النعمة 2/ 484؛ الاحتجاج 2/ 283؛ كشف الغمة 2/ 531؛ ولاية الفقيه/ 88

%ب ظ، %02 %953 %1395 ساعت %21:%تیر

برترین مطالب